سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
72
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
و اولادهاى ما قرار بده كسانى كه تسليم امر تو باشند و راه بندگى و پرستش خود را بما بياموز و از لغزشهاى ما درگذر كه تويى بخشنده و مهربان ، پروردگارا فرزندان ما را شايسته آن گردان كه از بين آنان رسولى بر انگيزى كه بر مردم آيات تو را تلاوت نمايد و به آنها علم كتاب و حكمت بياموزد و دل و روان آنان را تزكيه نمايد و تويى غالب و عالم و درستكار . توضيح آيات وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً خلافى نيست در اينكه بيت در اين آيه خانه كعبه است و « مثابه » محل رجوع و بازگشت بمقام است و « امنا » يعنى محل امن و امان . و خداوند كعبه را ملجأ و پناهگاه و جاى امن و امان قرار داد تا هر كسى در آنجا است ايمن باشد حتى كسى كه جنايتى يا خونريزى در بيرون حرم نموده هر گاه بحرم كعبه پناه ببرد تا در آنجا است كسى حق ندارد متعرض او گردد و جبرا وى را بيرون آورد و از وى قصاص كند مگر اينكه راه را بر وى ببندند تا مجبورا خودش بيرون آيد آن وقت او را مجازات نمايند . وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى و اتخذوا ، را قراء دو نحو قرائت كردهاند شيبه و نافع و ابن عامر بفتح خواندهاند و باقى قراء بكسر ، اگر بفتح خوانده شود اخبار است يعنى گرفتند از مقام ابراهيم محل نماز گاهى و اگر بكسر خوانده شود امر است كه بگيرد از مقام ابراهيم نماز گاهى . در شأن نزول آيه حديث دارد كه روزى رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم با يكى از صحابه از مقام ابراهيم گذر نمود آن شخص گفت آيا اينجا مقام پدر تو ابراهيم نيست فرمود آرى گفت چرا در اينجا نماز نميخوانى گفت خداوند به من امر نفرموده كه در اينجا نماز بخوانم ، راوى خبر گويد آن روز بشب نرسيده بود كه اين آيه نازل گرديد وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى .